Cổ phần chi phối là gì

cổ phần chi phối là gì

Công ty cổ phần là một loại hình doanh nghiệp được thành lập khá phổ biến hiện nay. Các cổ đông sẽ nắm giữ các cổ phần quan trọng của công ty với tỷ lệ khác nhau. Vậy cổ phần chi phối là gì, cách để phân chia cổ phần công ty như thế nào, mời bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây

Công ty cổ phần là gì?

Công ty cổ phần là một doanh nghiệp thuộc sở hữu của các nhà đầu tư, với mỗi nhà đầu tư sở hữu một cổ phần dựa trên số lượng cổ phiếu được mua.

Trên cơ sở quy định tại Khoản 1 Điều 111 Luật Doanh nghiệp 2020, công ty cổ phần là loại hình doanh nghiệp, trong đó:

“a) Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là cổ phần;

b) Cổ đông có thể là tổ chức, cá nhân; số lượng cổ đông tối thiểu là 03 và không hạn chế số lượng tối đa;

c) Cổ đông chỉ chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã góp vào doanh nghiệp;

d) Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mình cho người khác, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 120 và khoản 1 Điều 127 của Luật này”.

Các công ty cổ phần được thành lập để tài trợ cho những nỗ lực mà một cá nhân hoặc thậm chí chính phủ tài trợ quá đắt đỏ. Chủ sở hữu của một công ty cổ phần mong đợi được chia lợi nhuận.

Có những ghi chép về các công ty cổ phần được hình thành ở Châu Âu vào đầu thế kỷ 13. Tuy nhiên, chúng dường như đã tăng lên gấp bội bắt đầu từ thế kỷ 16, khi các nhà đầu tư ưa mạo hiểm bắt đầu suy đoán về các cơ hội tìm thấy ở Thế giới mới.

Việc thăm dò châu Mỹ của châu Âu chủ yếu được tài trợ bởi các công ty cổ phần. Các chính phủ háo hức với lãnh thổ mới nhưng lại miễn cưỡng chấp nhận những chi phí và rủi ro to lớn liên quan đến những hoạt động mạo hiểm này.

Điều đó đã khiến các doanh nhân nghĩ ra một kế hoạch kinh doanh. Họ sẽ bán cổ phần trong liên doanh của mình cho nhiều nhà đầu tư để huy động tiền tài trợ cho các chuyến đi đến Thế giới mới. Tiềm năng tài nguyên được khai thác và phát triển thương mại là điểm thu hút nhiều nhà đầu tư. Những người khác thực sự muốn tuyên bố chủ quyền ở Thế giới Mới và thành lập các cộng đồng mới không bị đàn áp tôn giáo.

cổ phần chi phối là gì

cổ phần chi phối được hiểu là cổ phần Nhà nước nắm giữ trên 50% tổng số cổ phần của doanh nghiệp và cổ phần nhà nước ít nhất phải gấp 2 lần số cổ phần của cổ đông lớn nhất khác trong doanh nghiệp. Trong Công ty cổ phần, thì các cổ đông là chủ sở hữu công ty.

Chi phối bằng việc nắm giữ một con số (tỷ lệ %) sở hữu cổ phần trong công ty

Trong Công ty cổ phần, thì các cổ đông là chủ sở hữu công ty. Các cổ đông hợp lại thành Đại hội đồng cổ đông (gọi tắt là “ĐHĐCĐ”).

Nên ĐHĐCĐ là cơ quan có quyền quyết định cao nhất của công ty cổ phần. Cơ quan này sẽ bầu ra các thành viên Hội đồng quản trị (gọi tắt là “HĐQT”) và thành viên Ban kiểm soát (nếu có) để thay mặt các cổ đông điều hành và kiểm soát công ty.

Do vậy, nếu cổ đông nào nắm giữ tỷ lệ sở hữu cổ phần trong công ty càng nhiều thì quyền lực càng lớn bởi vì có thể chi phối đến các quyết định của ĐHĐCĐ trong công ty cổ phần.

Theo quy định tại Điều 148 của LDN 2020, thì đã quy định rất rõ các mức tỷ lệ cụ thể để ĐHĐCĐ thông qua các quyết định của cơ quan này và công ty là:

Từ 65% tổng số phiếu biểu quyết trở lên của tất cả cổ đông dự họp tán thành khi biểu quyết tại cuộc họp thuộc các vấn đề nêu tại Khoản 1 Điều 148 LDN 2020;

Từ trên 50% tổng số phiếu biểu quyết của tất cả cổ đông dự họp tán thành khi biểu quyết tại cuộc họp thuộc các vấn đề nêu tại Khoản 2 Điều 148 LDN 2020;

Còn trường hợp ĐHĐCĐ biểu quyết dưới hình thức lấy ý kiến bằng văn bản thì nghị quyết của ĐHĐCĐ được thông qua nếu được số cổ đông sở hữu trên 50% tổng số phiếu biểu quyết của tất cả cổ đông có quyền biểu quyết tán thành.

Chi phối thông qua việc kiểm soát quyền họp và lấy ý kiến bằng văn bản của ĐHĐCĐ và HĐQT trong công ty

Quyền hạn của ĐHĐCĐ và HĐQT đã được LDN 2020 quy định rất cụ thể tại Điều 138 và Điều 153 LDN 2020.

Theo đó, khi quyết định các vấn đề thuộc thẩm quyền của hai cơ quan này buộc phải họp để biểu quyết hoặc lấy ý kiến biểu quyết bằng văn bản. Cơ chế biểu quyết của hai cơ quan này được luật quy định khác nhau.

Không phải ĐHĐCĐ và HĐQT bất kể lúc nào cũng có thể họp được hoặc mọi nơi và mọi lúc đều có thể họp để biểu quyết được.

Theo Khoản 1 Điều 139 LDN 2020, thì ĐHĐCĐ họp thường niên mỗi năm họp một lần, ngoài ra có thể họp bất thường không hạn chế.

Và theo quy định của LDN 2020, thì để tổ chức một cuộc họp ĐHĐCĐ, thì cần phải thực hiện đúng trình tự thủ tục gồm từ việc lên danh sách cổ đông, triệu tập gửi thông báo mời họp, chuẩn bị chương trình, nội dung cuộc họp,…theo đúng quy định của LDN 2020.

Đặc biệt khi họp phải đủ điều kiện về số lượng cổ đông dự họp được quy định tại Điều 145 LDN 2020 như sau: ĐHĐCĐ được tiến hành khi có số cổ đông dự họp đại diện trên 50% tổng số phiếu biểu quyết.

Và nếu cuộc họp lần đầu không đủ tỷ lệ này, thì cuộc họp lần 2 sẽ được tiến hành khi có số cổ đông dự họp đại diện từ 33% tổng số phiếu biểu quyết trở lên.

Và cuộc họp lần 3 sẽ được tiến hành không phụ thuộc vào tổng số phiếu biểu quyết của các cổ đông dự họp.

Như vậy, để họp ĐHĐCĐ nhằm biểu quyết thông qua một vấn đề/nội dung gì đó để được xem là hợp lệ và hợp pháp cũng không phải dễ dàng gì, nếu có cổ đông/nhóm cổ đông nào cố tình làm khó, thì sẽ không thực hiện được.

Chi phối thông qua việc quy định và kiểm soát nội dung điều lệ, sự sửa đổi/bổ sung hoặc thay thế điều lệ công ty cổ phần

Theo các quy định của LDN 2020, thì Điều lệ công ty được xem là Hiếp pháp của một công ty đúng nghĩa.

Vì LDN 2020 đã trao quyền đặc biệt lớn cho Điều lệ công ty được quy định rất nhiều nội dung/vấn đề khác LDN 2020, đặc biệt là những vấn đề mang tính chất nội bộ và quan trọng của Công ty cổ phần gồm:

Cho phép Điều lệ quy định một tỷ lệ khác với tỷ lệ mà LDN 2020 quy định về việc nghị quyết được thông qua khi được số cổ đông đại diện từ 65% hoặc trên 50% tổng số phiếu biểu quyết trở lên của tất cả cổ đông dự họp tán thành hoặc cổ đông được lấy ý kiến bằng văn bản.

cổ phần chi phối là gì
cổ phần chi phối là gì

Chi phối thông qua các văn bản/hợp đồng thỏa thuận trước, sau và khi thành lập hoặc trở thành cổ đông của công ty cổ phần

Vấn đề này mặc dù LDN 2020 không có quy định cụ thể, nhưng theo các quy định khác của pháp luật, thì các cổ đông/nhóm cổ đông trong công ty cổ phần vẫn có thể và có quyền thỏa thuận bằng văn bản/hợp đồng để chi phối đến các hoạt động của công ty cổ phần thông qua việc thỏa thuận về các quyền và nghĩa vụ khác của cổ đông/nhóm cổ đông làm ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến công ty cổ phần.

Trên thực tế, các thỏa thuận này thường được gọi là “Thỏa thuận cổ đông”. Theo đó, các thỏa thuận cổ đông này rất đa dạng và có thể được lập trước, sau hoặc khi trở thành cổ đông/nhóm cổ đông của công ty.

Nếu có các thỏa thuận cổ đông này, thì các cổ đông bị ràng buộc và chịu sự chi phối lẫn nhau trong mọi vấn đề có thỏa thuận liên quan đến Công ty.

Đối chiếu các quy định của pháp luật điều chỉnh các thỏa thuận cổ đông này, thì hiện tại LDN 2020 chỉ có quy định về “Hợp đồng trước đăng ký doanh nghiệp” theo Điều 18 LDN 2020, còn lại pháp luật Việt Nam đều không quy định cụ thể về các thỏa thuận cổ đông.

Chi phối thông qua việc nắm giữ hoặc cử người khác nắm giữ các chức danh quản lý quan trọng trong Công ty cổ phần

Các chức danh quản lý quan trọng mà một cá nhân có thể nắm giữ trong công ty cổ phần phải kể đến gồm:

(1) Chủ tịch HĐQT;

(2) Thành viên HĐQT;

(3) Giám đốc hoặc tổng giám đốc

(4) Trưởng ban kiểm soát; kiểm soát viên (nếu có)

(5) Kế toán trưởng

Trong đó, người đại diện theo pháp luật của Công ty cổ phần có thể là Chủ tịch HĐQT hoặc Giám đốc/Tổng giám đốc.

Việc chi phối công ty cổ phần thông qua việc nắm giữ các chức danh quản lý quan trọng trong công ty cổ phần là đương nhiên, bởi vì các chức danh này là người hàng ngày chỉ đạo, điều hành và quản lý trực tiếp công ty, là những người trực tiếp định đoạt và chuyển giao tài sản của công ty cho người khác và thậm chí là những người quyết định vấn đề thịnh hoặc suy của một công ty cổ phần.

Mỗi chức danh đều có vai trò, vị trí và công việc riêng, trong đó quan trọng nhất phải kể đến chức danh Chủ tịch HĐQT.

Bởi vì Chủ tịch HĐQT là người đứng đầu HĐQT, nên tiếng nói, vai trò, vị trí và quyền quyết định của Chủ tịch HĐQT là lớn nhất.

Quyền hạn và vai trò của Chủ tịch HĐQT đã được LDN 2020 quy định cụ thể ví dụ: Theo quy định tại Khoản 12 của Điều 157 LDN 2020 quy định việc xử lý các phiếu biểu quyết của thành viên HĐQT ngang nhau như sau: “trường hợp số phiếu ngang nhau thì quyết định cuối cùng thuộc về phía có ý kiến của Chủ tịch Hội đồng quản trị”.

Như vậy, nếu giữ chức danh Chủ tịch HĐQT, thì quyền của Chủ tịch HĐQT mặc dù cũng chỉ có 01 phiếu biểu quyết nhưng như là có tới 02 phiếu biểu quyết theo quy định này.

Ngoài ra, Chủ tịch HĐQT còn có thể chi phối, điều phối và chỉ đạo được mọi các chức danh lãnh đạo khác và mọi hoạt động kinh doanh của Công ty, trừ quyền của ĐHĐCĐ.

Tiếp theo, nếu cổ đông được bầu là thành viên HĐQT, thì quyền của mỗi thành viên HĐQT cũng rất lớn. Đa số các vấn đề trong công ty cổ phần, trừ quyền của ĐHĐCĐ ra, thì các vấn đề khác còn lại đều do HĐQT và thành viên HĐQT quyết định hết.

Ví dụ, nếu Công ty có 03 thành viên HĐQT (mỗi người một phiếu ngang nhau), thì rõ ràng mỗi thành viên HĐQT nắm giữ 1/3 quyền lực của công ty cổ phần, tương tự nếu công ty có 05 thành viên HĐQT, thì mỗi thành viên HĐQT nắm giữ 1/5 quyền lực của Công ty cổ phần.

Do vậy, việc vận dụng quyền hạn, quyền lực và phối hợp giữa các thành viên HĐQT với nhau để thông qua các quyết định/nghị quyết của HĐQT là rất quan trọng khi giữ chức danh thành viên HĐQT.

Như vậy, rõ ràng việc chi phối hoặc kiểm soát đến hoạt động của công ty nói chung và công ty cổ phần nói riêng không chỉ đơn thuần là sở hữu đủ số lượng/tỷ lệ số cổ phần cần thiết dựa trên vốn điều lệ, mà còn có nhiều phương án khác để chi phối/tác động như tôi đã nêu và phân tích như trên.

Do vậy, ngay từ đầu tùy vào nhu cầu, điều kiện và kinh nghiệm của mỗi người mà nên cân nhắc để chi phối bằng phương án nào là tốt nhất hoặc kết hợp tất cả các phương án nêu trên. Vấn đề này là do mỗi người/cổ đông/nhóm cổ đông quyết định.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của Luật Rong Ba về cổ phần chi phối là gì. Nếu như bạn đang gặp phải khó khăn trong quá trình tìm hiểu về cổ phần chi phối và những vấn đề pháp lý liên quan, hãy liên hệ Luật Rong Ba để được tư vấn miễn phí. Chúng tôi chuyên tư vấn các thủ tục pháp lý trọn gói, chất lượng, uy tín mà quý khách đang tìm kiếm. 

Recommended For You

About the Author:

Hotline: 0347 362 775
Tư Vấn Online
Gọi: 0347 362 775